HISTORY & CULTURE

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΣΤΑΚΟΥ Ευχαριστώ θερμά την Τριμελή Επιστημονική ομάδα. ΠΑΤΣΙΑ ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΨΑΛΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΜΑΚΡΗ ΙΩΑΝΝΗ Για την εργασία και τα σημαντικότατα στοιχεία που μου παρείχε Για την ολοκλήρωση της μελέτης αυτής συγκεντρώσαμε στοιχεία καταρχήν από την έδρα του δήμου και από όλες τις κοινότητες που συνενώνονται. Αλλά και από διάφορες υπερεσίες του Νομού και τις περιφέρειας. Τα στοιχεία που καταγράφηκαν ελέχθησαν κατά το μέγιστο δυνατόν ώστε  ο αναγνώστης να μπορεί διαβάζοντάς τα να σχηματίσει ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη άποψη για το Δήμο Αστακού. Εκτός απο την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης του νέου Δήμου (υποδομές, περιβάλλον, παραγωγή δραστηριότητα, κλπ.) κάνουμε και μια αναφορά στις ανάγκες και τα γενικότερα προβλήματα του Δήμου με σκοπό την ανάπτυξη της περιοχής. Τα παρακάτω δεδομένα τα παραθέτουμε με κάποια επιφύλαξη γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπήρχε η δυνατότητα να ελεγχθούν.  Ευχαριστούμε τους υπεύθυνους του προγράμματος, τους προέδρους, τους γραμματείς των  κοινοτήτων και τους υπαλλήλους των υπηρεσιών που βοήθησαν για την πραγματοποίηση αυτής της μελέτης. ΕΙΣΑΓΩΓΗ   Όπως αναφέρθηκε στον πρόλογο η εργασία αυτή αναφέρεται στον Δήμο Αστακού και αποτελεί ένα γενικό προφίλ του Δήμου καταγράφοντας τα γενικά χαρακτηριστικά του Δήμου. Ο Δήμος Αστακού σχηματίσθηκε για πρώτη φορά με το υπ. αριθμ. Β.Δ.1836 (ΦΕΚ. παρ. 2/1837) ως Δήμος της επαρχίας Βονίτσης και Ξηρομέρου. Ο Δήμος το 1836 που  ιδρύθηκε περιλάμβανε τα χωριά Δραγαμέστου, Αλυζίνα (μάλλον Βλυζιανά). Το 1840 μετά τη διάλυση του Δήμου Μαραθιά προσαρτήθηκαν στον Δήμο ορισμένα χώρια από τον Δήμο αυτό και στο εξής περιλάμβανε τα παρακάτω χωριά, Αστακό, Δραγαμέστο, Βασιλόπουλο, Βλιζιανά, (Αστακού) Χρυσοβίτσα, Μαχαιρά, Πρόδρομος, Ρούστα, Σκουρτού, (Δ. Μαραθιά) και ο πληθυσμός του ανέρχονταν το 1840 σε 2255 κάτοικους το 1846 σε 3088 κάτοικους και το 1890 σε 5366 κάτοικους. Μέχρι το 1912 όπου διαλύθηκαν ξανά οι Δήμοι και δημιουργήθηκαν πάλι οι κοινότητες με την σημερινή μορφή τους. Ο Δήμος Αστακού με την μορφή  που έχει σήμερα συστάθηκε με την θέσπιση του Ν. 2539/97 που αφορά την συγκρότηση της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΑΚ. Α' 244/4-12-97 αποτελείται από τα παρακάτω Δημοτικά Διαμερίσματα Αστακός που είναι και η έδρα του Δήμου τα Αγράμπελα, Βασιλόπουλο, τα Βλιζιανά, το Καραϊσκάκη, τη Μαχαιρά, τον Πρόδρομο, τη Σκουρτού, το Στρογγυλοβούνι και την Χρυσοβίτσα.   1. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ   Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούμε σε ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν το Δήμο Αστακού  και την ευρύτερη περιοχή της Ακαρνανίας. Η ανάλυση θα γίνει σε δύο τμήματα, στο πρώτο τμήμα θα αναφερθούμε για την ιστορική εξέλιξη ξεκινώντας από την αρχαιολογία μέχρι σήμερα και στο δεύτερο τμήμα θα αναφέρουμε τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα μνημεία που βρίσκονται διάσπαρτα. Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι όλες οι αρχαιότητες δεν έχουν αναδειχθεί ευρύτερα ώστε να γνωριστούν από το πλατύ κοινό, κάτι που θα βοηθούσε στην ανάδειξη της πολιτιστική μεγαλύτερη ανάπτυξη του τουριστικού τομέα, αλλά και γενικά της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδος. Πρέπει να γίνουν ανασκαφές στους αρχαιολογικούς χώρους, να φυλάσσονται ώστε για να μην  καταστρέφονται από τους αρχαιοκάπηλους. Τέλος με την συγκρότηση παραρτήματος αρχαιολογικής υπηρεσίας στο Δήμο Στον τομέα αυτό ήταν δύσκολο να συνκετρώσουμε στοιχεία που να αναφέρονται συγκεκριμένα για την ιστορία της κάθε κοινότητας που συνενώνεται στον Δήμο Αστακού γιατί δεν υπήρχαν οι ανάλογες βιβλιογραφίες για αυτό θα αναφερθούμε συγκεντρωτικά για ολόκληρο το Δήμο.   1.1 ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ   Η Δυτική Στερεά Ελλάδα ήταν στην αρχαιότητα η χώρα δυο  μεγάλων εθνών των Αιτωλών και των Ακαρνάνων. Επίμαχο όριο ανάμεσά τους ήταν ο ποταμός Αχελώος. Η Ακαρνανία αποτελούσε το δυτικότερο μέρος από το Ιόνιο εως τον Αχελώο και από τον Αμβρακικό κόλπο έως τον κόλπο του Αστακού και της εκβολές του Αχελώου.   Συγκεκριμένα στην απόκρημνη πλαγιά της Βελούτσας πάνω απ' το Καστέλι βρίσκεται η σπηλιά του Κύκλωπα που τύφλωσε ο Οδυσσέας, ενώ μερικοί εντυπωσιακοί μεγάλοι ογκόλιθοι κάτω στην κοιλάδα πιστεύεται ότι είναι τα βράχια που πέταξε ο οργισμένος Κύκλωπας στον Οδυσσέα και τους συντρόφους του για να βουλιάξει το καράβι τους. Σύμφωνα με την μυθολογία και με όσα μας μεταφέρει ο Θουκυδίδης,πρώτος αποικιστής της ευρύτερης περιοχής του Αστακού ήταν ο Αλκμέων γιος του βασιλιά του Αργους Αμφιάραου. Ο Αλκμέων διωκόμενος από τις ερινύες αφού σκότωσε την μητέρα του έφτασε στις εκβολές του Αχελώου Εγκαταστάθηκε λοιπόν εκεί έγινε άρχοντας της περιοχής και απόκτησε ένα γιο τον Ακαρνάνα που το όνομά του δόθηκε μετά στη χώρα αυτή.   1.2 ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ   Τα αρχαιότερα ίχνη κατοίκησης της Αιτωλοακαρνανίας βρέθηκαν σε σπηλιές κοντά στον Αστακό και στους πρόποδες της Βαράσοβας (Κρυονέρι) καθώς και στον Άγιο Ηλία τα ευρήματα αυτά μπορούν να αναχθούν στην Νεολιθική εποχή. Οικισμοί της εποχής δεν σώθηκαν έχουμε όμως σημαντικά λείψανα εγκατάστασης και μεγάρου της πρώιμης εποχής του χαλκού(Πρωτοελλαδίτικης περιόδου)στο πλατυγιάλι του Αστακού     (Άγιος Παντελεήμονας) στα παλαιά πλευρών και στην Παλαιομάνινα  (Σαύρια). Τα μυκηναϊκά χρόνια η επίδραση των κέντρων της Ανατολικής Ελλάδος γίνεται αισθητή σε πολλούς τομείς της Αιτωλίας και στην Ακαρνανίας στις πόλεις Κόροντα η Πελασγικό Αστακό Πάλαιρο. Τον 5 π.Χ. αιώνα υπήρχαν στην Ακαρνανία πόλεις ως οικιστικά κέντρα ιδιαίτερα αναπτυγμένες έκοβαν νομίσματα είχαν δικούς τους στρατηγούς. Από το (500-300 π.Χ.) στην περιοχή της Ακαρνανίας γίνονται πάρα πολλοί πόλεμοι και με διάφορες συμμαχίες ανάλογα με της προτιμήσεις. Στα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου αναφέρεται απο τον Θουκυδίδη δύο φορές ο Αστακός. Η πρώτη φορά τον πρώτο χρόνο του πολέμου οπότε 100 Αθηναϊκές τριήρεις κατέλαβαν τον Αστακό και έδιωξαν τον ΄Ευαρχο που σύντομα ζήτησε τη βοήθεια των Κορίνθιων και των Λακεδαιμονίων οι οποίοι επιτέθηκαν στον Αστακό με 40 πλοία και αποκατέστησαν τον τύραννο (431 π.Χ.) Η κυριαρχία των Κορινθίων στον Αστακό κράτησε περίπου 2 χρόνια. Η δεύτερη αναφορά αφορά τον τρίτο χρόνο του πολέμου οπότε ο Αθηναϊκός στόλος έπλευσε για δεύτερη φορά στον Αστακό με αρχηγό τον Φορμίωνα, αποβίβασε άγημα από 800 άνδρες που προχώρησε στο εσωτερικό της Ακαρνανίας και για αρκετό μεγάλο διάστημα έκανε εκεί διάφορες επιχειρήσεις με σκοπό την ισχυροποίηση της Αθηναϊκής κυριαρχίας σ' όλη την χώρα. Επίσης από τον Θουκυδίδη γίνεται αναφορά και σε μια άλλη ισχυρή πόλη τα Κόροντα. Γύρω στο (218-206 π.Χ) άρχισε η παρακμή της Αιτωλίας και της Ακαρνανίας με την επίθεση του Φίλιππου του Ε. στο 30 π.Χ. με την ίδρυση της Νικοπολεώς και  την ίδρυση της ρωμαϊκής αποικίας των Πατρών το 14 π.Χ. άρχισε η ερήμωση κατά κάποιο τρόπο της Αιτωλοακαρνανίας και μετακίνηση του πληθυσμού προς τον Αμβρακικό και την Νικόπολη. Πάντως από διάφορες πηγές προκύπτει ότι έως τα μέσα του 2  πΧ. αιώνος εξακουλουθούσαν να υπάρχουν οι πόλεις Ανακτόριον, Θύρρειον , η Λιμναία , η Μητρόπολις η θέση της οποίας ταυτίζεται με την σημερινή θέση του χωριού της Παλαιομάνινας, ο Αστακός, τα Κόροντα. 1.3 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ    Από την Ρωμαϊκή έως την επανάσταση του 1821 η περιοχή της Ακαρνανίας αλλά και τής Αιτωλίας πέρασε μιά περίοδο όπου οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες και αυτό φαίνεται στα αρχαιολογικά ευρήματα και στα ερείπια των παλαιοχριστιανικών βασιλικών εκκλησιών. Παρατηρείται μιά άνθηση σε καλλιτεχνικές εκφράσεις επηρεασμένες από τα κέντρα του Βυζαντίου, ιδιαίτερα της Κωνσταντινούπολης και της Θεσσαλονίκης.  Η Ακαρνανία με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους της Ηπείρου το λεγόμενο Δεσποτάτο, (1204) δεινοπαθούσε από βαρβαρικές επιδρομές όπως Ερούλοι, Βησιγότθοι,  Σλάβοι, Άραβες, Βούλγαροι λεηλατούν, καταστρέφουν και ερημώνουν.  Ολόκληρη η περιοχή καταστρέφεται πάλι αργότερα με τους Βενετοτουρκικούς πολέμους. Διαπιστώνουμε ότι η περιοχή την περίοδο αυτή ήταν συνεχώς από την σκιά του πολέμου.   1.4 ΝΕΩΤΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ   Συνεχίστηκαν στην περιοχή και τα επόμενα χρόνια πάρα πολλές συγκρούσεις των ισχυρών τότε κρατών για την επικράτηση στην περιοχή λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Το 1358 καταλήφθηκαν όλα τα φρούρια και τα τείχη που άνηκαν στο δεσποτάτο της Ηπείρου από τους Αλβανούς ώσπου το 1405 επικράτησε στην περιοχή ο Κάρολος ο Α. κόμης της Κεφαλληνίας και της Λευκάδας. Το 1430 ολόκληρη η περιοχή στα χέρια του Σινάν Πασά και εδραιώθηκε η μακρόχρονη κυριαρχία των Τούρκων στην περιοχή. Στις 7 Οκτώβρη του 1571 στην περιοχή του Αστακού στο θαλάσσιο χώρο των νήσων Εχινάδων έγινε η ναυμαχία του ΛΕΠΑΝΤΕ η μεγαλύτερη ναυμαχία του Μεσαίωνα. Ο ενωμένος χριστιανικός στόλος με  285 πλοία των Ενετών, των Ισπανών και του Πάπα Πίου και με 25.000 πεζούς από τους οποίους 8.000 ήταν Έλληνες με αρχηγό τον Δον Χουάν τον Αυστριακό αντιμετώπισε και σύντριψε τον Τουρκικό στόλο του Καπουδάν Πασά. Η ναυμαχία αυτή ήταν η απαρχή της κατάρρευσης του μύθου ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ανίκητη σε ξηρά και θάλασσα και ανέκαμψε τις επεκτατικές βλέψεις προς τη Δύση. Η ανασυγκρότηση του έθνους και η προετοιμασία για την επανάσταση οφείλεται κατά πολύ και στο θεσμό των κοινοτήτων που ήταν ο βασικός πυρήνας κοινωνικής οργάνωσης. Οι Ακαρνάνες του Ξηρομέρου ήταν πρωτοπόροι στον απελευθερωτικό αγώνα και σε πολλά επαναστατικά κινήματα. Οι μάχες που έγιναν την περίοδο αυτή ήταν πάρα πολλές και αιματηρές. Στα Ακαρνανικά όρη ανθεί η κλέφτικη ζωή και οργανώθηκαν αρματολίκια. Στην περιοχή του Δραγαμέστου είχε εγκαταστήσει ο Γεώργιος Καραϊσκάκης το στρατοπεδό του.  Γι' αυτό και το παλιό χωριό Δραγαμέστο στη νέα του θέση λέγεται σήμερα Καραϊσκάκης. Στο Δραγαμέστο εγκατέστησε στρατόπεδο και ο στρατηγός Τζώρτζ το 1827. Στης 25 Μαΐου το 1821 κηρύχτηκε η επανάσταση στο Ξηρόμερο εκδόθηκε και κυκλοφόρησε η επαναστατική προκήρυξη γραμμένη από τον Γεώργιο Βαρνακιώτη. Τον Αύγουστο 1824 ο Καραϊσκάκης στήνει ενέδρα σε τουρκική εφοδιοπομπή στην θέση Μάνινα. Στις 10 Ιουλίου 1827 ο Δήμος Τσέλιος κάνει απόβαση στο Δραγαμέστου. Ενώνεται με το σώμα του Ραγκού και οι δύο μαζί επιτίθενται στους Τούρκους και καταλαμβάνουν τον Μύτικα και την Κανδήλα. Στις 17 Νοεμβρίου 1828 Ελληνικές δυνάμεις πραγματοποιούν απόβαση στο Δραγαμέστου και στη συνέχεια καταλαμβάνουν την Χρυσοβίτσα και το Λιγοβίτσι. Αλλά και αργότερα την περίοδο 1940-1944 η προσφορά και η συμμετοχή του λαού της περιοχής ήταν σημαντική. Μια σημαντική μάχη έγινε στην Τσαπουρνιά κατά των στρατευμάτων της κατοχής.   2.ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ   Ο Νομός Αιτωλοακαρνανίας έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πολιτιστική και ιστορική εξέλιξη της χώρας. Σε όποιο τμήμα του Νομού και να πάει κανείς συναντάει αρχαιολογικά ευρήματα κάστρα και μνημεία που το αποδεικνύουν.   2.1 ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ   Στον Άγιο Παντελεήμονα:Στον όρμο του Αγίου Παντελεήμονα υπάρχει εκτεταμένος αρχαιολογικός χώρος, μάλλον προϊστορικός, με διάφορα επιφανειακά ερείπια διάφορων περιόδων όπως αρχαία λουτρά του 2 αιώνα Π.Χ.  Λέγεται ότι υπάρχουν και κτίσματα βυθισμένα μέσα στον όρμο που φαίνονται όταν είναι καθαρά και ήρεμα τα νερά. Τα μισά ευρήματα διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Πρόσφατα βρέθηκε κυανόκρανο κατά την εκσκαφή θεμελίων αγροικίας. Ρωμαϊκή έπαυλη:  Πρόσφατα κατά τις εκσκαφές των θεμελίων της αποθήκης της Αγροτικής Τράπεζας κάτω από το Καστέλι ακριβώς δίπλα στον επαρχιακό δρόμο Αστακού Καραϊσκάκη, αποκαλύφθηκαν τα ερείπια ρωμαϊκής έπαυλης ωστόσο παρά το ότι έγινε άμεσα πρώτη ανασκαφή η αποθήκη χτίστηκε τελικά σε απόσταση 4  μέτρων από τα ερείπια της έπαυλης. Θολωτός Τάφος (Μυκηναϊκός):στη Μίλα Ξηρομέρου μεταξύ των χωριών Παλαιομάνινα και Πεντάλοφος της Ακαρνανίας το 1965 ο Ε. Μαστροκώστας ανέσκαψεν μέγα θολωτών τάφο συλημένων. Γεωμετρικός Ταφικός Πίθος: Το 1961-1962 κατά την εκσκαφή των θεμελίων του ναού του Αγίου Κωνσταντίνου ανεβρέθει εντός πήλινου αγγείου θησαυρός αργυρών στατήρων Κορίνθου, Αμβρακίας, Ανακτορίου, Λευκάδος και ενός δίδραχμου Στυμφαλίων και κατεστράφησαν τάφοι, εκ των οποίων περισυνελέγη χαλκός γεωμετρικός δακτύλιος τριγωνικής τομής. Τρεις κιβωτιόσχημοι τάφοι των ύστερων κλασσικών χρόνων:  Στην περιοχή Παλαιομάνινας κατά τη διάνοιξη αύλακος στα πλαίσια κατασκευής μεγάλου αρδευτικού έργου Παρείχαν 16 αγγεία από τα οποία πολλά ήταν ερυθρόμορφα ληθύκια, ένα χάλκινο κάτοπτρο και τμήμα χάλκινης στεγγρίδας Αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας πόλης Κόροντα:  κοντά στο χωριό Χρυσοβίτσα υπάρχουν τα ερείπια της αρχαίας πόλης των Κορόντων. Έχουν βρεθεί Κυκλώπεια τείχη μυκηναϊκές ταφές. Το τείχος είναι διπλό με όλα τα συστήματα δόμησης δηλ. πολυγωνικό ισοδομικό και ψευδοισοδομικό. Το κάστρο είχε τρεις πύλες ενώ έχει βρεθεί η αγορά και μια δεξαμενή. Ο ναός ήταν αφιερωμένος σε γυναικεία θεότητα και ήταν δωρικού ρυθμού. Διακρίνονταν καθαρά ο πρόναος ο σηκός και οπισθόδομος όπου φυλάσσονταν το ξόανο της θεότητας. Έχουν βρεθεί πλήθος οικοδομημάτων καθώς και τάφων εντός και εκτός του τείχους. Ακόμη πλήθος ευρημάτων εάν και έχουν συλλεχθεί πολλές φορές όπως. αρχαία αγγεία, χρυσά και χάλκινα μαχαίρια, πολλές επιτύμβιες στήλες, στεφάνια χρυσά από φύλα δάφνης, χρυσές προσωπίδες, ένας χρυσός χοίρος με εννέα μικρά χοιρίδια και πολλά άλλα αντικείμενα τα οποία βρίσκονται στο Μουσείο του Αγρινίου Σε μικρή απόσταση βρέθηκε κτίριο αγνώστου χρήσεως.    2.2 ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ   Άγιος Γεώργιος Πόρτας Μπαμπίνης:Διακρίνεται για το αρχιτεκτονικό σχέδιο του καθολικού συνδυάζεται τρίκλιτη βασιλική με εγγεγραμμένο σταυροειδή, καθώς διαγράφονται βόρεια και νότια χώροι αγιορείτικου τύπου για το μακρύ κατάλογο της πρόθεσης όπου καταγράφονται ονόματα επισκόπων,  ηγούμενων μέχρι το 1726, χρονολογία που αγιογραφήθηκε ο ναός, για δύο τοιχογραφίες του τέλους 16 αιώνα με τον έφιππο Άγιο Νικόλαο τον εν Βουνένοις για την ποιότητα των τοιχογραφιών. Προφήτη Ηλία Δραγαμέστου:διατηρεί κατάγραφω το καθολικό του και διαθέτει υπόστυλο τοξωτό υπόστεγο στην νότια πλευρά. Εντυπωσιάζει το βαρυφορτωμένο εικονογραφικό πρόγραμμα. Ο ανώνυμος ζωγράφος του τέλους του 17 αιώνα οργανώνει έτσι τα θέματα του ώστε να περιλαμβάνει μέσα στο συνηθισμένο πρόγραμμα τον κύκλο του Ακάθιστου Ύμνου, τα θαύματα και τις παραβολές του Χριστού, καθώς και πολλούς νεομάρτυρες, όπως οι Γεράσιμος ο Νέος, Βασίλειος ο Νέος. Μικροί ναοί:  Ο μικρός Ναΐσκος της Παναγίτσας Αχίλλειου που γιορτάζει την Τρίτη του Πάσχα, προκαλεί κυρίως για τον ορθογώνιο πυργίσκο που έχει αντί τρούλου, αναγκάζοντας τον ερευνητή να δεχτεί τις παλαιοχριστιανικές φόρμες που αναβιώνουν στην μεταβυζαντινή περίοδο στην Ακαρνανία, ενώ τα εκκλησάκια της Σκουρτού Αγία Σωτήρα, Άγιος Βασίλειος, Άγιοι Θεόδωροι παραπέμπουν σε κτιριακή άνθηση, καθώς ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, στη Σκουρτού επίσης με το σταυρεπίστεγο σχήμα του επιβεβαιώνει τη διαπίστωση αυτή.   2.3 ΚΑΣΤΡΑ    Χάρις στη γεωφυσική διαμόρφωση της και στην πολυτάραχη ιστορία της, η Αιτωλοακαρνανία είναι ο μόνος νομός που έχει να επιδείξει ένα τόσο μεγάλο πλήθος από φυσικά οχυρά  που αξιοποιήθηκαν και ενισχύθηκαν από τους κατοίκους της για την υπεράσπιση της γης τους από την προϊστορική περίοδο έως την Ελληνική επανάσταση. Γράβες Αστακού:  Στην νοτιότερη κορφή του λόφου της Γράβας, σε απόσταση 1.500 μέτρων  βόρεια του Αστακού δεσπόζει τον μεσαιωνικό Καστέλι.  Σε μικρή απόσταση βορειότερα ο εκτεταμένος χώρος του Αστακού με διάφορα κτίρια και περίβολο που αποκαλούν Κυκλώπεια Τείχη. Εξω από τον περίβολο στα δυτικά αρχαίοι τάφοι που λένε ότι ήταν οι τάφοι των βασιλιάδων του Αστακού. Σε απόσταση 200 μέτρων στα δυτικά της Ακρόπολης αρχαίος ναός του 4 αιώνα που λέγεται ότι ήταν ο ναός του Καραού Διός. Στα βόρεια και σε επαφή με την Ακρόπολη τέλος υπάρχει παλαιοχριστιανικό συγκρότημα βασιλικής εκκλησίας. Στην ίδια περιοχή υψώθηκε το κάστρο του Δραγαμέστου στα ΝΔ. κράσπεδα της Βελούτσας των Ακαρναϊκών βουνών. Πάνω σε φυσικό οχυρό ύψωμα κοντά στα τείχη του αρχαίου Αστακού. Η ανατολκή και δυτική πλευρά, βραχώδεις και οι δύο είναι απροσπέλαστες. Χτισμένο τον 11 αιώνα το κάστρο του Δραγαμέστου ακολούθησε την τύχη της περιοχής, περνώντας στα χέρια των Καταλανών, των Αλβανών, των Βενετών και των Τούρκων. Σήμερα σώζονται λίγα ερείπια Τείχη της Αρχαίας πόλης της Παλαιομάνινας:  Χρονολογούνται στο α' ήμισυ του 4 αιώνα. Τα εντυπωσιακά τείχη ανεβαίνουν από την πεδιάδα της δεξιάς όχθης του Αχελώου.  Τα τείχη χωρίζονται σε τμήματα με μεσοτοιχίες. Υπάρχει μια σκληρή τετραγωνική περιτοίχιση γύρω απο τα άκρα πάνω στην κορφή, κάτω από την οποία υπάρχει μια σχεδόν επίπεδη επιφάνεια η οποία περικυκλώνει ολοκληρωτικά την απότομη περιοχή της πόλης.  Τα βόρεια τείχη ανεβαίνουν το λόφο μέχρι τη τετράγωνη ακρόπολη σχεδόν σε ευθεία γραμμή, ενώ τα νότια τείχη αγκαλιάζουν μια φαρδύτερη περιοχή σχηματίζοντας μια κοίλη καμπύλη προς τα έξω. Η ακρόπολη περιβάλλεται και από τις δύο πλευρές από τετραγωνισμένους λίθους τραπεζοειδούς σχήματος.   Το πιο αξιοπρόσεκτο κομμάτι είναι μια μεγάλη πύλη. Το φάρδος του περάσματος είναι λίγο περισσότερο από δύο μέτρα ενώ οριζόντια δοκός βρίσκεται περίπου 3 μέτρα πάνω από το έδαφος του περάσματος μολονότι το εξωτερικό τόξο έχει διάμετρο 4.35 μ. Το τόξο που καλύπτει την είσοδο αποτελείται από 2 θεόρατες πέτρες.  Η πύλη αυτή είναι γνωστή ως Αυλόπορτα. Εκτός από τα τα αρχαιολογικά ευρήματα αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Αστακός σύμφωνα με την Υπ. αριθμ. 1693/29807 χαρακτηρίστηκε ως ιστορικός τόπος. Με την ομόφωνη γνωμοδότηση κεντρικού συμβουλίου Νεώτερων μνημείων με αριθμό 10/30/3/95 αποφασίστηκε ο χαρακτηρισμός του ως ιστορικός τόπος. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 1469/50 ο Αστακός χαρακτηρίστηκε ως ιστορικός τόπος που χρειάζεται ιδιαίτερη κρατική προστασία διότι υπήρξε αξιόλογο εμπορικό λιμάνι κατά την περίοδο της ελληνικής επανάστασης το 1821 αλλά και καθ' όλο το 19 αιώνα καθώς επίσης  γιατί αποτελεί ένα οικιστικό σύνολο σημαντικό για την μελέτη της ιστορίας της αρχιτεκτονικής. Εχουν κριθεί 21 οικοδομήματα ως διατηρητέα στον Αστακό γιατί έχουν να δείξουν αξιόλογα δείγματα της τοπικής αρχιτεκτονικής. Ορισμένα απο αυτά είναι: "Το κτιριακό συγκρότημα Κατσαμπούρη στο Πλατυγιάλι Αστακού", γιατί παρουσιάζει ιδιαίτερο αρχιτεκτονικά ενδιαφέρον και αποτελεί μορφολογικά και τυπολογικά αντιπροσωπευτικό δείγμα των πρώτων κτισμάτων του οικισμού. Το κτίριο της κοινοτικής Βιβλιοθήκης Αστακού στην κεντρική πλατεία του Αγίου Νικολάου διώροφο κτίριο με έντονα νεοκλασικά χαρακτηριστικά στις όψεις. Κτίριο ιδιοκτησίας Ν. Μαρίνου στην οδό Έλλης διώροφο λιθόκτιστο οικοδόμημα με εμφανή επιμελημένη λιθοδομή.

Η Ιστοσελίδα δημιουργήθηκε από τον Κωνσταντίνο Καλοζάκη 
Για πληροφορίες και σχόλια  mailto:kon@acferryland.gr